Groninger Architectuurmaand

Feringa-gebouw

Het Feringa-gebouw, vernoemd naar Nobelprijs-winnaar Ben Feringa, omvat ruim 64.000 vierkante meter. Het is voornamelijk bedoeld voor 2500 gebruikers van de Faculty of Science and Engineering van de Rijksuniversiteit Groningen. Binnen bevindt zich een breed programma: van cleanrooms en laserlabs tot generieke laboratoria en kantoren, aangevuld met een auditorium, onderwijszalen en een restaurant.

Stemmen

Je e-mailadres wordt alleen gebruikt voor het registreren van je stem.
Ontwerp
Ector Hoogstad Architecten
Opdracht
Rijksuniversiteit Groningen Vastgoed & Investeringsprojecten
Bouw
Ballast Nedam (fase 1), Friso Koopmans (fase 2)
Jaar
2026
Locatie
Nijenborgh 3, Groningen
Fotograaf
Marcel van der Burg

Voor de ontwerpers was niet alleen de vraag hoe ze dit omvangrijke en technisch complexe programma konden huisvesten, maar vooral hoe ze een menselijke en overzichtelijke omgeving konden maken die ontmoeting en samenwerking stimuleert. Hun antwoord is een kennislandschap waarin onderzoek, onderwijs, ontmoeting en groen zijn verbonden.

Het Feringa-gebouw – of Feringa Building – ligt in de zuidoosthoek van de Zernike Campus, binnen het masterplan van West 8. Ector Hoogstad Architecten vertaalde het programma naar een zigzaggende structuur van V-vormige gebouwdelen met groene tussenruimtes. Zo wordt het volume opgedeeld in herkenbare delen en profiteren vrijwel alle werkomgevingen van daglicht, uitzicht en groen.

Aan de westzijde verbindt een dubbelhoge passage het gebouw met de campus, aan de oostzijde ligt de logistieke as voor de bevoorrading van de laboratoria. Door noodzakelijke verhuisbewegingen en sloop wordt het complex gefaseerd gerealiseerd. Het grootste deel is inmiddels in gebruik, het laatste deel van een van de V-vormen wordt in 2027 opgeleverd.

Een onderzoeksgebouw is technisch complex. Het kunnen reduceren van trillingen maakt zware betonnen vloeren noodzakelijk, terwijl de constructie tegelijkertijd aardbevingsbestendig moet zijn en een grote mate van beweging kan absorberen. Dat werkt door tot in de detaillering. Zo zijn kozijnen en vliesgevels nergens volledig gefixeerd. Lichtgewicht aluminium shingles overlappen dakpansgewijs en vouwen zich als een slangenhuid om het gebouw. Het dak van het atrium is vanwege de aardbevingsgevoeligheid licht uitgevoerd, en bestaat niet uit glas maar uit drielagige luchtkussens. Deze laten, afhankelijk van de omstandigheden, meer of minder zonlicht door.

De openbare ruimte loopt vanuit de campus door in de passage met entrees, studieplekken en restauratieve voorzieningen. Vanuit de hoofdentree leiden grote, brede trappen naar het atrium op de eerste verdieping, met ruimte voor evenementen en tentoonstellingen. Daaronder bevindt zich het auditorium, op de hogere verdiepingen de ‘huiskamers’ met balkons. De ruimtes tussen de V-vormige gebouwdelen zijn door Karres en Brands uitgewerkt als ‘verborgen tuinen’.

Bij een laboratoriumgebouw is vooral winst te behalen in het energiegebruik. De laboratoria liggen uitsluitend aan noordgevels, wat de warmtelast beperkt en helpt constante klimaatomstandigheden te bereiken, zonder in te leveren op daglicht. Hoogwaardige warmteterugwinning maakt de installaties energie-efficiënt. Groendaken dragen bij aan waterbuffering, beperken opwarming en voegen ecologische waarde toe.

Ook Ben Feringa zelf zal in dit gebouw werken, met zijn onderzoeksgroep. Bij de uitreiking van zijn Nobelprijs zei hij: 'Let universities be playgrounds for the youth.' Het Feringa-gebouw wil precies dat zijn: een speelveld voor nieuwsgierigheid, ontmoeting en ontdekking.

Inzendingen 2026