In plaats van sloop-nieuwbouw is gekozen voor transformatie: een principiële keuze die recht doet aan de historische context van het gebouw en de wijk. Door niet te slopen wordt de ecologische voetafdruk beperkt en blijft de bestaande wijkstructuur intact. Het casco blijft herkenbaar en de stedenbouwkundige positie van de flat blijft onderdeel van het geheugen van de plek. Tegelijkertijd wordt het gebouw programmatisch en ruimtelijk geactualiseerd.
Door de gevel aan beide zijden circa twee meter naar buiten te brengen, is het woonoppervlak substantieel vergroot. De oude onzelfstandige kamers zijn omgevormd tot semi-zelfstandige studentenwoningen met een eigen badkamer. Boven op het bestaande gebouw is een extra bouwlaag toegevoegd. Daarmee groeit het aantal eenheden van 229 naar 263. Zo wordt verdicht binnen de bestaande stedelijke structuur.
Het casco wordt hergebruikt, waardoor veel materiaalgebonden CO₂-uitstoot wordt voorkomen en grondstoffen worden uitgespaard. De nieuwe gevel is niet alleen een energetische jas, maar ook een ruimtelijke ingreep die betere plattegronden en een hoger wooncomfort mogelijk maakt. In de gevel zijn zonnepanelen geïntegreerd. Samen met batterijopslag helpt dit om stroompieken te beperken, lokaal opgewekte energie beter te benutten en de belasting van het elektriciteitsnet te verminderen.
In het ontwerp en de uitvoering is gezocht naar losmaakbare, modulaire en onderhoudsarme oplossingen, waaronder geprefabriceerde badkamers en een gevelsysteem met een hoge mate van prefabricage. Ook is gekozen voor CLT-vloeren.
Per woonlaag zijn gemeenschappelijke keukens opgenomen om ontmoeting, onderlinge hulp en informele sociale controle te bevorderen. Op de begane grond wordt ruimte gemaakt voor een wijkfunctie met een buurtrestaurant, terras, studieplekken en ruimte voor buurtgebruik. Het restaurant wordt beheerd door zorgorganisatie Philadelphia en biedt daarmee niet alleen een voorziening voor bewoners, maar ook een laagdrempelige ontmoetingsplek voor de omliggende buurt.
De Van Heemskerckflat laat zien hoe een ‘gewone’ naoorlogse studentenflat opnieuw betekenis kan krijgen voor de stad. Het project is tot stand gekomen vanuit een intensieve samenwerking tussen opdrachtgever, architect, adviseurs en bouwer. Eerdere ervaringen met vergelijkbare flattransformaties in Selwerd zijn benut en verder ontwikkeld. Daardoor is de Van Heemskerckflat niet alleen een eenmalige renovatie, maar een bewezen concept voor een grotere landelijke opgave: de verduurzaming van de naoorlogse woningvoorraad.
